|
|
 |
| AIDS ve cinsel temasla bulaşan diğer hastalıklar |
Cinsel temasla bulaşan hastalıklardan bazıları frengi (sifiliz), bel soğukluğu (gonore), mantar hastalıkları, trichomonas, uçuk ve AIDS (Acute Ummune Deficiency Syndrome)'dir. Bütün cinsel hastalıklardan korunmanın en nemli yolu güvenli cinsel ilişki ve prezervatif kullanmaktır. Güvenli cinsel ilişkinin ilk şartı ise tek eşliliktir. Cinsel temasla bulaşan hastalıkların mutlaka hekim kontrolünde tedavi edilmesi gerekir. Bu hastalıkların tedavileri hekim tarafından gizli tutulmalıdır. Yukarıda açıklamaya çalıştığımız genel ifadelerden sonra kısaca bel soğukluğu, frengi ve AIDS hastalıkları üzerinde duralım.
Frengi (sifiliz): Frengi her yaşta görülebilen bulaşıcı bir hastalık olmasına karşılık genellikle 15-30 yaşlarında daha sık görülür. Cinsel temasla bulaşan bu hastalık kırsal kesime göre kentlerde daha çok görülmektedir. Frengi anneye bulaştığında hastalık bebeğe de geçer. Frengili gebelerin bebekleri frengili doğduğu gibi ölü de doğabilir. Frengili doğan bebeklerde ise bir çok anormallikler görülür. Frenginin kuluçka süresi yaklaşık olarak 10 gün ile 10 hafta arasıdır. Bu sürelerden sonra frengi belirtileri görülmeye başlar. Frendi mikrobunun bulaşmasından sonra mikrobun vücuda girdiği bölgelerde şankır denilen yaralar meydana gelir. Hastalığın edilmemesi durumunda ise deride döküntüler oluşur. Ayrıca yanak içinde yaralar meydana gelir. Bu belirtilerin yanında; ateş, halsizlik, dalakta büyüme, kemiklerde harabiyet, saç dökülmesi, eklemlerde su toplanması gibi durumlar oluşur. Frenginin tedavisi hekim kontrolünde hekimin önerdiği ilaçlar (antibiyotikler) kullanılır.
Sponsor
Bel soğukluğu (gonore): Bel soğukluğu cinsel temasla bulaşan bakteriyel bir hastalıktır. Bulaşıcı bir hastalık olan bel soğukluğu genellikle 15-30 yaş grubundaki insanlarda daha çok görülür. Bel soğukluğu hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilir. Ancak kadınlar genelde taşıyıcıdır. Hastalığın kuluçka süresi kadın ve erkeklerde farklılık gösterir. Erkeklerde kuluçka süresi yaklaşık 2 gün ile 2 hafta arasında değişirken kadınlarda bu süre 1-3 haftadır. Bel soğukluğunun en önemli belirtisi idrar yollarında cerahata benzer akıntının görülmesidir. Ayıca hastalığa ilk yakalanıldığında idrar yollarında yanma hissedilir. Frengide olduğu gibi bel soğukluğu hastalığının tedavisinde hekim önerilerine uyulmalıdır. Tedavi hekim kontrolünde yapılmalıdır. Hastalığın bulaşıcı olması nedeniyle tedavi tamamlanmadan, eşler arasında cinsel temastan kaçınılmalıdır. Cinsel temasla bulaşan hastalıklar zamanında tedavi edilmediği zaman kalıcı rahatsızlıklara yol açar. Bu nedenle hastalıktan korunmak için etkili önlemler alınmalıdır. Cinsel temasla bulaşıcı hastalıklardan korunmak için yapılması gerekenler genel önlemlerden bazıları aşağıdaki gibidir:
- Daha öncede açıkladığımız gibi cinsel temasla bulaşan hastalıklardan korunmak için tek eşlilik şarttır. Tek eşlilik sayesinde güvenli bir cinsel yaşam sağlanır. Güvenli cinsel ilişkinin yanında prezervatif kullanılması da hastalık bulaşmasını önler.
- Evlilik olayında eşlerin sağlık kontrolleri sırasında cinsel yolla bulaşan hastalıkların varlığı da test edilerek öğrenilmeli, herhangi bir hastalık olması durumunda gerekli tedavi önceden yapılmalıdır.
- Cinsel temasla bulaşan hastalıkların erken teşhis ve tedavisi de korunmada büyük öneme sahiptir.
- Hastalığın tespit edilmesi durumunda zorunlu ilaç tedavisi yapılmalıdır.
- Cinsel temasla bulaşan hastalıkların tedavisi mutlaka hekim kontrolünde yapılmalıdır.
- Cinsel hastalıklara yakalanma riski taşıyan iş gruplarında çalışanlar düzenli olarak kontrolden geçmelidirler.
Sponsor
AIDS: AIDS edinilmiş bağışıklık yetmezliği sendromudur. Vücudun bağışıklık sistemini çalışamaz duruma getiren AIDS tüm dünyayı ilgilendiren yeni ve yaygın bir sağlık sorunudur. Halen tedavisi yoktur. Vücudun bağışıklık sistemini yok etmesi nedeniyle ölümcül bir hastalıktır. Bağışıklık sisteminin yok olması nedeniyle vücut en küçük bir enfeksiyona bile direnç gösteremez ve hastalık ölümle sonuçlanır. Bulaşıcı bir hastalık olan AIDS hastalığının etkeni HIV (Human Ummune deficiency Virus)'dir. Normal durumda lökositler ve lenfositler vücuda giren mikropları etkisiz duruma getirerek vücudu hastalıklara karşı korur. AIDS hastalığında HIV, lenfositlerin içerisine girerek burada ürer. Daha sonrada lenfositleri öldürür. AIDS'li hastalarda lenfositlerin etkisiz duruma gelmesiyle bağışıklık sistemi zayıf düşer. Böylece değişik enfeksiyonlar ve tümörlerin ortaya çıkışı kolaylaşır. Oldukça tehlikeli ve bulaşıcı bir hastalık olan AIDS'in belirtilerinden önemli olanları aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. AIDS hastalarında;
- Nedeni belli olmayan uzun süreli yorgunluk,
- Lenf düğümlerinde açıklanamayan şişlik,
- Uzun süren ateş (on günden az olmayan),
- Nedeni açıklanamayan hızlı kilo kaybı,
- Gece terlemeleri, derideki renk bozuklukları,
- İyileştirilemeyen mukaza iltihapları,
- Açıklanamayan öksürük ve boğaz ağrısı,
- Nefes darlığı, sürekli ishal,
- Ağız içinde mantar enfeksiyonu,
- Kolay yaralanma ve açıklanamayan kanama,
- Zihinde karışıklık görülür. Bu aşamadan sonra ise hasta komaya girerek ölür.
Sponsor
Hastalık belirtilerinin görülmesinden sonra teşhis için ELIZA ve Western Blot testi yapılır. AIDS'in bulaşması bir çok yolla olmaktadır. AIDS'in bulaşması cinsel temasla, kan yoluyla ve anneden bebeğe eş (plasenta) yoluyla olur. AIDS bulaşma riskinin en fazla olduğu gruplar; güvenli cinsel ilişkisi olmayanlar, birden fazla kişiyle cinsel ilişkisi olanlar, eş cinsel ilişkisi olanlar, uyuşturucu bağımlıları, kan ürünleri kullanması gerekenler, sağlık personelidir.
AIDS'den korunmak için bulaşma yolları kesilmelidir. Bu amaçla önceden hastalığın cinsel temasla bulaşmasını önlenmesi gerekir. Hastalığın cinsel temasla bulaşmasını önlemek için;
Birden fazla kişiyle cinsel ilişkide bulunulmamalı, eş cinsel ilişkilerden kaçınılmalı, şüpheli durumlarda mutlaka prezervatif (kondom, kaput, kılıf) kullanılmalıdır. AIDS'in bulaşması cinsel temasla olduğu gibi kan yoluyla da olur. Kan yoluyla hastalığın bulaşmasını önlemek için tek kullanımlık enjektör ve iğne kullanılmalıdır. Aynı enjektörün tekrar tekrar kullanımı uyuşturucu bağımlılarında daha fazladır. Bu nedenle uyuşturucu bağımlılarında hastalığın bulaşması daha yaygındır. AIDS hastalığının bulaşmasını engellemede; cerrahi aletlerin sterilizasyonuna (mikroptan arındırılma), diş fırçası temizliğine, manikür aletleri kullanan ve kullandıran kişilerin alet temizliğine önem vermeleri gerekir. AIDS hastalığına yakalandığı tespit edilmiş kadınların gebe kalamamaları gerekir. Halen tedavisi ve aşısı bulunmayan tehlikeli bir hastalık olan AIDS konusunda toplumun her kesimi bilgilendirilmelidir. Bu koda bilgisi olanlar yakınlarını uyarmaları gerekir.
