|
|
 |
BESLENMEDE DENGE VE DENGELİ BESLENME
Beslenmenin başlıca gereksinme olduğunu kabul etmeyen insan yoktur.
Günümüzde de beslenme Birleşmiş Milletleri ilgilendiren en önemli
konulardandır. Sık sık gazetelerde gördüğümüz derisi kemiğine
yapışmış açlık çeken milletlerin çocuklarını hatırlayalım. Demek ki,
beslenmede denge sorununu ortaya çıkaran nedenlerden biri,
<başkalarına da kalsın> görüşüdür. <biri yer biri bakar,kıyamet ondan
kopar> görüşü de denebilir buna. Hz. Muhammed <komşusu aç yatarken
rahat uyuyanın> Müslüman sayılmayacağını bu sebeple hatırlatmaktadır.
Dengeli beslenmenin önemini vurgulayan sebeplerden biri de, bireysel
sağlık sorunlarıdır. Bunu, İslam dini <yiyin için, israf etmeyin>
şeklinde özetlemiştir. < Acıkmadan sofraya oturmayın, tam doymadan
kalkın> uyarısı da sağlık nedenleriyle yapılmış uyarılardandır. Bazı
tarikat mensupları ve <nefislerini terbiye etmek> isteyenler, bu
yönde çok aşırı gitmişler ve işi yalnız açlıklarını giderecek kadar
ekmek ve suyla yaşamaya vardırınca da, tek taraflı beslenme
hastalıkları ortaya çıkmaya başlamıştır. Eskiden uzun deniz
yolculukları da peksimet ve denizcilerde vitamin eksiklikleri,
özellikle dişeti yaraları (iskorbüt) gözlenmiştir. Kardeşi Beyazıt
ile saltanat davasına girişen Şehzade Cem (Fatih’in), Rodos
Şövalyeleri tarafından deniz yoluyla Fransa’ya götürülüşünü annesine
manzum bir mektubunda şöyle anlatıyor: <Binip kalyona gittik, fıçıdan
kokmuş sular içtik, gıdamız peksimat, zeytun ile kasbülhabıb (kuru
üzüm) ancak.> Bu gözlemlerle de beslenmede dengenin önemli
olduğu ve dengeyi bulmanın en sağlıklı yol sayıldığı yeterince
anlaşılmış olmaktadır.
Sponsor
Özetle söylersek, dengeli beslenme sorunu,
-Başkalarına da kalsın,
-Fazla yemeyelim ki, aşırı beslenme hastalıkları yerleşmesin,
-Dengeli beslenelim ki, eksik beslenme hastalıkları yerleşmesin,
gibi ilkelere (isteklere de diyebiliriz) dayanır.
Görüldüğü gibi, beslenme konusu yaşamanın ve üremenin temeli olduğundan, toplum ve kültür sorunu olarak incelenmesi doğal ve kaçınılmazdır. Bu açıdan beslenmeyi incelemek bile çok çeşitli bakış açıları ve yaklaşım şekilleriyle bizi karşılaştırır. Bu karmaşık (girift) durumdan kaçınmak, yoğun ve kısa tutulmasını istediğimiz bir besin sayfamızın amaçlarını aşmamak için bu yaklaşım yollarını belirterek geçeceğiz.
Sponsor
