ENERJİ VE BİRİMLERİ 

Beslenmeden ve besinlerden söz ederken, daha ilk cümlelerde enerji sözcüğü geçmeye başlar. Beslenmenin hem ısı ve iş enerjisi şeklinde enerji alma, hem de yeni doku yapımı ve üreme- çoğalmaya yönelik amaçları vardır. Vücut ısısını korumak için, iç organların ve kasların çalışması için hep enerjiye gereksinim duyulur. Bu enerjiyi de oksidlenen veya basit bir benzetmeyle yakılan besinler sağlar. Beslenme terimi olarak kullanılan kalori ile fizikte veya günlük hayatta kullanılan kalori  terimi arasında anlam bakımından fark yoktur. Kalori, enerji birimidir. Isı enerjisi kaloriyle ölçülür. Enerji, fizikten bildiğimiz gibi, türlü enerji şekillerine dönüşür.

Sponsor



Besinlerin oksidlenmesinden açığa çıkan enerji, çizgili kaslara mekanik enerji sağlar. Beslenme konularında kalori denirken, fizikte kullanılan kilo kalori (büyük kalori) anlaşılır. Bir kilogram suyun ısısını bir derece arttıran ısı enerjisine kilo kalori denir. Bir gram karbonhidrat yanmakla 4 kalori verir denmekle, 4 kilokalori verir demek istiyoruz. Jul da bir başka enerji birimidir. Bir kilo kalori, 4.184 kilojul (kj) demektir. Son zamanlarda bazı yayınlarda jul kullanıldığında bu rakamı bilmekte fayda vardır. 1 gram karbonhidrat, organizmada 4 kalori (4 kilokalori) verir. 1 gram protein, organizmada yanmakla yine 4 kalori verir. 1 gram yağ ise 9 kalori verir. Hesaplama yöntemi: Bir besin maddesinin %50’si karbonhidrat, %10’u yağ, %10’u protein olsun. Bu yiyecekte 100 gram yenmesi kaç kalori verir? Cevap: %50 karbonhidrat, 100 gramda 50 gram demektir. Bir gram karbonhidrat 4 kalori verdiğine göre, 50x 4=200 kaloridir. 100 gramda 10 gram protein, 10 gram yağ olduğuna göre, 10x4=40 kalori proteinden, 10x9=90 kalori yağdan alınacaktır. Bu yiyecek maddesinin verdiği toplam kalori: 200t40t90=330 kalori olacaktır. Şu halde, kalori hesabı yapabilmek için söz konusu olan besin maddesinin bileşimini bilmemiz gerekir. Bunu cetvellere bakarak buluruz. Yukarıdaki örneğe uygun olarak her gıda unsurunun verdiği enerjiyi ayrı ayrı hesaplar ve toplarız.