BESLENME FOLKLORU VE GASTRONOMİ

Beslenme şekilleri, halk gruplarının, milletlerin, bölgelerin belli başlı özelliklerini oluşturur. Baklava, lokum, kavurga, hedik gibi kelimeler çevrilerek ne oldukları anlatılsa bile bir Avrupalıda çağrışım uyandırmaz. Bizim için de mesela yılbaşı hindisinin pek çağrışımı yoktur. Yurt dışındayken, birçok yemek adı kulağımıza veya tadı damağımıza değer değmez çocukluğumuz, belli başlı günler, akrabalarımız gözümüzün önüne gelir. Yemek çeşitleri, yemeklerin adları, kültür kökenleri üzerinde çalışma yapanlara da  araç olur. Burada, Prof. Dr. Bahaeddin Ögel’ in Türklerde Ziraat Kültürü adını taşıyan eserini ve Burhan Oğuz’un Türkiye Halkının Kültür Kökenleri eserini hatırlatmak isteriz. Beslenme folklorunun bir yanı da, kültürün çok incelmiş ve biraz bencilleşmiş bir yönü olan gastronomiye kendimizi fazla kaptırırsak bizi frenlemesidir.Gastronomi, milletler arasında övünme aracıdır.

Sponsor


Her millet kendi mutfak sanatının üstünlüğünü duymak, duyurmak veya gelişeceğini ummak ister. Fakat kestaneli ördek veya havyar ucu daima ağır basan bir tahtaravalli haline gelmeyi istemek, bencillik olur. Diğer uçta beslenme yetersizliği olmaması gerekir. Beslenme folklorumuzda bizi dengeleyen ve gastronomi ufuklarında kaybolmamızı önleyerek gerçeklere çağıran çoban sesleri, çok şükür eksik değildir. Bunlardan biri de sessiz sedasız 1915’ de ölen, yaşarken tanınmadığıdan yapmacıktan uzak, Bayburtlu Celali baba’dır.Kendisinden  önce ölen karısına bakın, nasıl ağıt yakmış Celali baba… Üç kot arpa , üç kot çavdar ekerdin. Kesmik ekmeğine hasret çekerdin. Namertlere ağu, merde şekerdin. Sözünü tekrar et, iftiyar götür. Kesmik (saman) ekmeğine hasret çeken yoksul eşe yazılan bu ağıt, yalnız gastronomi  ufuklarında kaybolmamıza değil, hekimlerin beslenme deyince yalnız şişmanlık endişelerini ön plana almalarını da önleyen bir sestir.