|
||
| Genel beslenme bilgilerini içeren bölüm. | ||
|
Gebe ve emziklilerin
beslenmesi çocuk sağlığının annenin beslenmesindeki önemi çocuğun
sağlam olarak doğması annenin beslenmesi ile çok yakından ilgilidir.
Annenin beslenmesinin doğan çocuğun sağlığı üzerindeki etkisini iki
kademede incelemek mümkündür. İlk olarak hayvanlar üzerinde yapılan
araştırmalar, gebelik öncesinde yetersiz ve dengesiz beslenmenin ölü
ve anormal doğumları artırdığını göstermiştir. Çeşitli insan
toplulukları üzerinde yapılan incelemeler de gebelik öncesi kronik
olarak yetersiz ve dengesiz beslenenlerde ölü ve erken doğumların,
vücut organları arızalı olarak doğanların ve doğduktan sonra hemen
ölenlerin daha fazla sayıda olduğunu işaretlemektedir. Gebelik
sürecinde yetersiz ve dengesiz beslenen topluluklarda ölü doğumların,
gelişmeden doğanların ve doğar doğmaz ölenlerin sayısının yeterli ve
dengeli beslenme topluluklarına göre daha fazla olduğu çeşitli
araştırmalarda gösterilmiştir. Gebe kadınlarda görülen önemli beslenme sorunları Anemi (kansızlık) genellikle gebe kadınların en önemli sağlık sorunudur. Aneminin daha çok demir yetersizliğinden kaynaklandığı dengesiz beslenen gruplarda yaygın olduğu gösterilmiştir. Gebelikte demir yetersizliği anemisinin nedenleri çeşitli olabilir. Gebelik dolayısı ile kadının artan kan hacmine karşı hemoglobin miktarının daha az artış göstermesi, bir kısım kanın bağırsak parazitleri tarafından emilmesi, bir kısım demirin bebek için kullanılması sonucu kadının gereksinmesinin artması, Kadının daha önceden yeteri kadar demir alamama sonucu, hafif şekilde anemik olması ve artan gereksinme karşısında hastalığın açığa çıkması. Bu arada, diğer besin öğelerinin yetersizlikleri de anemiye neden olabilmektedir. Bunların başında folik asit yetersizliği gelir. Kemiklerin yumuşamasıyla erken çöküntü, hastalıklara dirençsizlik, yine yeterli beslenemeyen gebe kadınlarda sık görülür. Sponsor Gebeliğin gerektirdiği kalori ve besin öğelerinin gereksinmesi ilk olarak enerji gebelikten dolayı kadının ağırlığı ortama ayda 1 kg kadar artar. Aşağı yukarı bu artan ağırlığın yarısı bebeği ve plesantayı içerir. Diğer yarısı ise emziklilik devresinde kullanılmak üzere depo edilir. Gebe kadınının enerji gereksinmesi, normal kilosuna ayda 1 kg ilave olacak şekilde ayarlanır. Gebelikte aşırı şişmanlık da sakıncalıdır. Gebelik süresince boya göre uygun ağırlığa 9-12 kg eklenmelidir. Protein dölün büyümesi, ortalama 950 gr kadar proteinin depo edilmesi demektir. Genellikle normal alıma ek olarak gebe kadın günde 20 gr proteini de bebeğin büyümesi için almalıdır. Demir gebelikten dolayı ortalama 540 mg kadar demire gereksinme vardır. Normal alıma ek olarak, gebe kadına günde 20 mg demir önerilir. Kalsiyum ortalama bebek 30 gr kadar kalsiyum depo etmektedir. Bun karşılamak için gebe kadına normal alımına ek olarak günde 500 mg kadar kalsiyum önerilir. Vitaminler genellikle normal gereksinmeye ek olarak gebe kadına 1000 I.U vitamin A;0,1 mg tiamin;0,2 mg riboflavin;3 mg niasin ve 30 mg vitamin C önerilir. Ayrıca güneşi az gören gebe kadınların günde 400 I.U kadar vitamin alması önerilir. Bebeği emziren kadının verdiği sütün sağladığı enerji kadının yediklerinden ve gebelikte depo ettiklerinden gelmektedir. Sütü ile bebeğin gereksinmesini tamamen karşılayan bir anne ortalama 700-800 cc kadar süt vermektedir. Bu sütün karşılığı aşağı yukarı 00 kaloridir. Süt veren kadın, kendi vücudunun gereksinmesine ek, verdiği sütün karşılığı olan kaloriyi, proteini, mineralleri ve vitaminleri almalıdır. Emzikli anne, ek olarak enerji ve besin öğelerini diyetiyle alamazsa kendi vücudunu harcar. Bunun sonucu kendi sağlığı bozulur ve yeterince süt veremez. Özellikle, emzikliliği, ikinci gebeliği izleyen annelerin sağlığının korunması çok önemlidir. Emzikli annenin zayıflaması gebelikte aldığı kilo durumuna bağlıdır. Gebelikte normal ağırlığına ilaveten 9 kg almış olan anne, depo ettiği yağları süt verirken harcayabilir. Gebelik esnasında, vücudunda yedek yağ depo etmemiş kadın süt verdiğinden dolayı zayıflayabilir. Verilen süt karşılığı protein ve diğer besin öğeleri gereksinmeleri de artmaktadır. Emziklilik dolayısı ile normal alıma ek olarak süt veren anneye günde 600 kalori, 17 gr protein, 500 mg kalsiyum, 5 mg demir, 300 I.U vitamin A, 0,3 mg tiamin, 0,4 mg riboflavin, 5 mg niasin, 30 mg vitamin C ve güneşten yeteri kadar yaralanmayalar için 400 I.U vitamin D önerilir. Sponsor Emzikli kadının kendi gereksinmesine ek olarak süt verdiğinden dolayı alması gerekli kalori ve besin öğelerini karşılamak için normal zanlardan fazla olarak günde 1-2 su bardağı süt, 1-2 kibrit kutusu büyüklükte peynir veya çökelek 1 porsiyon et, balık, kuru baklagiller, yumurta gibi yiyeceklerin herhangi birinden veya bir kaçının karışımından; 2 porsiyon sebze ve meyvelerden, 1 porsiyon da tahıllar grubundan yemesi gerekir. Yani anne bir kendisi için, bir de büyüttüğü bebeği için yiyecektir ve bu yeme işinde tek taralı yiyecek değil, çeşitli gruplardan dengeli bir şekilde alacaktır. Mevsime uygun, yörede, hangi besinler fazla ise oradan alınır, yeter ki her gruptan bi besin alınabilsin. |
||
![]() |
gebelikte beslenme, gebelikte besin, gebelik ve beslenme, gebelerde beslenme |
|
|