|
|
 |
Vücut fonksiyonlarının sürüp gitmesi, canlıların üreyip çoğalması, vücut yapıtaşlarının sağlanması proteinlere bağlıdır. Protein eksikliği, yalnız enerji eksikliği demek değildir. Eneri yalnızca karbonhidratla hesaplanıp sağlanır. Protein ihmal edilirse, yine beslenme hastalıkları ortaya çıkar. Proteinler, karbon, hidrojen ve oksijenin yanı sıra azot da içeren maddelerdir. Karbonhidrat ve yağlar ise, karbon, oksijen ve hidrojen içerirler. Azot ihtiva etmek, proteinlerin ayırıcı özelliğidir.
Sponsor
Protein molekülü diğer besin maddelerinden daha ağırdır. Büyük molekül yapısında olan proteinler, vücuttaki zarlardan kolay kolay geçemezler. Hücre içi sıvısında, kanda, vb. kalır ve bu sıvıların yoğunluğunu sağlarlar. Hücre içi sıvısında, damar içindeki kanda proteinlerin bulunması, dış ortama su kaçmasının önlenmesi demektir. Vücutta protein azalırsa, sıvı gücünü önleyen bir madde azalmış olacağından "açlık ödemleri" yani proteinsizliğe bağlı vücut şişmeleri ortaya çıkar. Çünkü vücut suyu hücre içinden veya damar içinden dış ortama, hücreler arasına kaymaya başlar. Proteinlerin temel taşı amino asitlerdir. Amino asitlerin birbirine bağlanması proteinleri oluşturur. Herhangi bir amino asiti insan vücudu kendisi sentez edemiyorsa, bu amino asitin beslenme şeklinde dış ortamdan sağlanması gereklidir. Erişkin bir insan için besinlerde 9 amino asitin bulunması gerekir.
Bu amino asitlere esansiyel amino asitler adı verilir. Hisitidin, metionin, fenilalainin, lösin, treonin, valin, lizin, izolösin, triptofan olmak üzere 9 amino asidin dışardan alınması gerekir. Bunlara yarı esansiyel olan sistin ve tirozin'ide katarsak, on bir amino asidin besin rejiminde bulunması şarttır. Bu konu proteinlerin kalitesi konusunu anlamamıza yardımcı olur. Eğer amono asitler arasında gereksinme bakımından bu farklılık olmasaydı, hayvansal proteinlerle bitkisel proteinleri birbirine tamamen eşit sayabilecektik. Bitkisel proteinlerin tam anlamıyla yeterli sayılmama sebebi, hayvansal protein almakla, esansiyel amono asit ihtiyacının daha iyi karşılanabilmesidir.
Sponsor
Burada, daha önce de değindiğimiz konuda tekrar hatırlatma yapalım egzersiztr.com olarak, Protein kaynakları olarak et, süt, yumurta, peynir örneklerini verirken, bunların sadece protein kaynağı olduğunu söylemiyoruz. En yağsız görünüşlü sığır eti bile protein yanında yağ kaynağı da sayılır. Peynirde, sütte, yoğurtta, yumurtada protein'in yanı sıra yağlarda bulunur.
