Genel beslenme bilgilerini içeren bölüm.

Vitaminler, besinle alınması zorunlu olan ve yeterince alınmama halinde hastalıklara yol açan maddelerdir. Bu konuda bilgisi az olanlar, mahallebi çocuğu anlamında kullanmak üzere vitamin çocuğu gibi terimler icat etmekte ve vitaminleri son yüzyılın ortaya koyduğu bir lüks gibi görebilmektedirler. Bu yanılgının bir sebebi de, vitamin ihtiyacının çok üzerinde, mübalağalı ölçüde vitamin alınmasını körükleyen aksi kutuptaki davranış biçimidir. Vitaminler günlük ihtiyacın biraz üzerindeki miktarlarda alınabilirler. Suda eriyen vitaminler için bu bir zarar vermeyebilir. Fakat yağda eriyen vitaminler idrarla atılamazlar. Özellikle A ve D vitaminin fazla alınması ciddi zararlara sebep olabilir. A, D, E, K vitaminleri yağda eriyen vitaminlerdendir. E ve K vitaminlerinin fazla alınmasının sebep olduğu bir hastalık yoktur. A ve D vitaminleri ise, fazla alınmalarında vitamin zehirlenmesi yaparlar.

Örneğin A vitaminin etkileri ve kimyasal reaksiyonlarda oynadığı rol çok çeşitlidir. Organizmanın çeşitli kimyasal olaylarında rol oynar. Gözün sinir ağır tabakasında (retina) bulunan rhodopsin, A vitamini ihtiva eden bir pigmenttir. ( boya maddesi) İodopsin adındaki grme fonksiyonunda rol oynayan pigmen de A vitamini ihtiva eder. Ağır A vitamini eksiklerinde gece körlüğü ortaya çıkar.

Sponsor

C vitamini, karbonhidratların, yağların ve proteinlerin metabolizmasında rol oynar. Vücudun destek dokusu olan kollajen oluşumunda C vitaminin önemli rolü vardır. C vitamini eksikliğinde yaraların iyileşmesi gecikir. Kıl diplerinde, deride toplu iğne başı şeklinde kılcal damar kanamaları görülür. C vitamini eksikliği bitkinlik, kilo kaybı gibi haberci belirtilerle başlar. Diş etleri kızarır ve şişer. Diş eti morumsu renk alır. Daha sonra dişler dökülmeye başlar.

D vitamini, kemik hastalığı da denen raşitizmin önlenmesinde gerekli olan bir vitamindir. D vitamini eksikliğinde, kemiklere kireç (kalsiyum) çökmesi geri kalır. Güneşi az gören ülkelerde ve şehirlerin pek güneş almayan mahallelerinde yaşayan çocuk ve erişkinlerde kemiklerin güçsüzlüğü ve deforme oluşu görülünce, D vitamini varlığı sezilmeye başlanmıştı. Fakat güneş ışığıyla kemik gelişmesi arasında ilişki anlaşılmış da değildi. XX.yüzyılın başlarında, bu sır çözüldü. Bitkilerden alınan ve kimyasal bakımdan sterol şeklinde olan bazı ön vitaminler, güneş ışığı (ultraviyole) etkisiyle derialtı yağ dokusunda D vitamini şekline geçiyordu. Bitkisel besinlerden vitamin ön maddesi şeklinde alınan D vitamini, hayvansal yağlar, yumurta ve karaciğerden D vitamini olarak da alınabilir. D vitamini tek bir tür halinde olmayıp, D2 ve D3 vitamini şeklinde tipleri vardır. D3 vitamini, karaciğer ve böbrekle değişiklik geçirerek çok etkili olan dihidroksikolekalsiferol şekline dönüşür. Bu etkili madde, böbrek hastalıklarının bir çoğunda oluşmaz. Kronik (müzmin) böbrek hastalarının kemik bozukluklarına yol açmasının sebeplerinden biride budur.

Sponsor

E vitamini tokoferol adıyla bilinen E vitaminin eksikliği sonucu deney hayvanlarında görülen hastalıklara genellikle insanda rastlanmaz. Yağların oksitlenmesinde yavaşlama yapan (antioksidan) bu vitaminin yaşlanmayı geciktirici etkisine inanılmaktadır. Bu inanışlar kesinleşmiş bilgiler değildir. Bugünkü bilgilerimizin ışığında, E vitaminin kısırlıkta, cinsel gelişme geriliğinde ilaç olarak bir faydası bulunmadığını söyleyebiliriz.

Beslenme Menü	Beslenme Menü 1	Beslenme Menü 2
Proteinler Su	Gebelikte beslenme Madenler ( Minareller )	Lipidler ( Yağlar ) Vitaminler

vitaminler, vitaminlerin önemi, vitaminler ve yararları, a b c d k vitamin ve vitaminleri